Het belang van offline gaan (en waarom ik dat moeilijk vind)

Soms zitten mijn vriend en ik in een restaurant, en kijken we vol verbazing naar de stelletjes, groepjes of zelfs hele families die aan het eten zijn. In plaats van te genieten van de sfeer en het ‘samen lekker uit eten gaan’ zitten ze op hun telefoon te kijken. Met vliegensvlugge vingers worden appjes beantwoord, social media gecheckt en foto’s gedeeld. Soms is er ook nog aandacht voor elkaar. “Kijk opa, moet je dit youtube filmpje zien”, maar we hebben ook wel eens kunnen constateren dat elk lid aan de eettafel als een zombie zat te staren op hun smartphone. Met hun hoofd overal ter wereld aanwezig op het www, maar niet aan tafel bij de mensen die er (op dat moment) daadwerkelijk toe doen.

De nadelen van social media en altijd bereikbaar zijn zijn door de jaren al breeduit belicht en daar wil ik niemand over de les lezen. Ik ben ook de laatste die opstaat en naar zo’n tafel toeloopt, met mijn vuist op tafel slaat en roept “Zeg en nu allemaal even aandacht voor opa heh!” Ik ben wel een voorstander van feestjes waar iedereen zijn telefoon in een kartonnen doos gooit en écht met elkaar kan connecten, maar ik ben geen initiatiefnemer. Iedereen moet dat voor zichzelf maar beslissen. Als je geen gesprek met iemand kunt aanknopen omdat hij liever met zijn telefoon bezig is, loop je immers gewoon verder.

Ik probeer mijn telefoon in een sociale situatie dus niet uit mijn tas te halen, dat mag duidelijk zijn. Als je zelf in je vuistje zit te lachen om al die mensen “die niet weten wat ze missen”, moet je je daar niet aan wagen. Toch merk ik dat het soms moeilijk is, dat offline gaan. Dat is het hele punt namelijk:

Je weet niet wat je mist.

Toen mijn vriend en ik laatst lekker buiten zaten te lunchen, was de hemel helderblauw. Toch wisten we dat er regen was voorspeld. We kijken elkaar aan en zeggen bijna tegelijk “Ja eh sorry hoor, ik check even snel het weerbericht!” Aangezien we beiden een andere app voor het weer hebben, moeten we natuurlijk wel allebei onze eigen telefoon pakken. En voor je het weet ben je een paar minuten verder, compleet op de hoogte van het weer, de huidige situatie in Syrië, het trending topic op twitter en hoe schattig de kat van je nichtje is. Pas als ik het me realiseer zeg ik “oeps”, en stop ik mijn telefoon gelijk weer weg.

Er zijn genoeg goede redenen om altijd bereikbaar te zijn. Wanneer je als noodcontact staat opgegeven bijvoorbeeld. Ik kan me voorstellen dat het ook heerlijk is dat je kinderen (of hun school) je altijd en overal kunnen bellen wanneer daar iets fout gaat. Soms zijn de redenen van zakelijke aard: Als freelancer kun je nog eens achter je computer vandaan komen; je e-mail stroomt immers net zo goed binnen op je telefoon. In mijn geval zorgt mijn iPad ervoor dat ik wanneer ik s’avonds op de bank zit nog e-mail voor mijn werk kan lezen en beantwoorden, en tegelijk updates kan doen voor Inside and Out. Natuurlijk lees ik dan ook gelijk andere blogs, bekijk ik mijn facebook, google ik zaken die me op dat moment interesseren, doe ik wat online shopping en schrijf ik concepten voor nieuwe artikelen.

Dit is allemaal enorm functioneel, maar ik begin wel te beseffen dat het doel de middelen niet heiligt. Ik heb voor mezelf dan wel besloten dat mijn werk een belangrijke reden is om mobiel online te zijn – weliswaar niet in een sociale situatie, maar wel op een moment dat ik eigenlijk rust moet nemen – maar doe ik eigenlijk niet precies hetzelfde? Ik focus namelijk, net als die familie aan tafel, niet op de dingen die op dat moment belangrijk zijn. Want wat laat in de avond – een half uurtje voor bedtijd – belangrijk is, is rust.

Ik begon het pas echt te voelen toen ik een tijdje geleden op twitter zat:

“Jeetje wat vind ik offline gaan soms moeilijk. Jij ook? Op mijn vrije dag ben ik nog steeds van alles aan het checken… #durftevragen”

In plaats van dat deze gedachte alleen even door mijn hoofd spookte, hadden mijn vingers er al een tweet van gemaakt. Maar dit keer zat ik niet onder een blauwe hemel op een terrasje met vragen over de weersverwachting, of met een andere nieuwsgierigheid die ik wilde vervullen. Mijn telefoon lag naast me op tafel en voor ik het wist had ik mijn hersenspinsel al op het www gedeeld.

De drempel om mobiel online te gaan is nu eenmaal heel erg laag.

Maar is dit allemaal wel een probleem? Ik heb al aangegeven dat ik het een rotgezicht vind als mensen in gezelschap de mensen om zich heen tekort doen door alleen maar oog te hebben voor hun mobiele telefoon. Maar doe je jezelf ook niet tekort door vaker op je telefoon te kijken, dan naar wat er om je heen gebeurt? Door in de situaties wanneer je rust neemt, je hoofd nog steeds vol te stoppen met allerlei indrukken die via je schermpje binnenkomen? Of is het een noodzakelijk kwaad om niet alleen mee te gaan met de tijd, maar ook met de (werk)druk die door het mobiele tijdperk gecreëerd wordt?