Mijn verhaal: Extreme zwangerschapsmisselijkheid of Hyperemesis Gravidarum (HG)

Bijna iedere vrouw die zwanger is (of ooit is geweest) kan er over meepraten: Misselijkheid tijdens de zwangerschap. Ineens kan jouw lievelingskostje je niet meer bekoren, kun je de normaalste geurtjes niet meer verdragen, en gebeurt het dat je alles wat je net lekker hebt opgegeten er zo weer uit gooit. Vooral s’ochtends. Helaas komt het ook voor dat vrouwen dag en nacht zo misselijk zijn, dat ze vrijwel niets kunnen eten. En dat het gevaar op uitdroging een groot probleem wordt, omdat ze zo vaak moet spugen! Dat wordt ook wel extreme zwangerschapsmisselijkheid, of Hyperemesis Gravidarum (HG) genoemd.

Misselijkheid. In Hollywood-films lijkt het zelfs een van de eerste symptomen van zwangerschap te zijn; nog voordat de dame in kwestie een positieve zwangerschapstest in handen heeft hangt ze al over de pot.
“Girl, you aren’t pregnant are you?”
“I don’t know!”
“When was your last period?”
“…”

Ik moest er altijd wel om lachen. Natuurlijk zit niemand er op te wachten om tijdens de zwangerschap te moeten spugen, maar het komt zo vaak voor dat het er eigenlijk een beetje bijhoort. Ik heb me over eventuele misselijkheid dan ook geen enkele zorgen gemaakt toen we besloten om zwanger proberen te worden. Ik was vastbesloten om vanaf dag 1 van mijn zwangerschap op een roze wolk te gaan zitten, en er was geen zwangerschapskwaaltje dat me daar vanaf zou schoppen!
“Ik ben een beetje misselijk”

Ik kwam er met bijna 5 weken achter dat ik zwanger was. We waren dolgelukkig; door mijn vroege miskraam de maand ervoor had ik nergens op gerekend, behalve dat het waarschijnlijk wel weer een tijdje zou duren tot mijn cyclus weer de oude was. Dit keer waren mijn zwangerschapstesten (3 in totaal; ik kon het bijna niet geloven!) allemaal overduidelijk positief. Raak!

Lang heb ik niet gehad om ongestoord van dit gelukzalige gevoel te genieten. Drie dagen daarna begon ik me s’avonds misselijk te voelen. Ik zocht er in het begin weinig achter, tot ik hard op dacht: “Goh, dat kan wel eens komen omdat ik zwanger ben!” Ik was volstrekt tevreden, want dat hoort er nou eenmaal bij. “Kijk mij eens zwanger zijn”, dacht ik nog bij mezelf.

Ik bleef die nacht misselijk, en de ochtend daarna ook. Sterker nog, de misselijkheid is vanaf dat moment niet meer weggegaan. Toen ik vijf en een halve week zwanger was werd de misselijkheid en het kokhalzen zelfs zo erg, dat ik vaak op bed ging liggen. Bij het rechtop zitten had ik constant de neiging om te spugen, en dat wilde ik voorkomen. Ik ken mensen die overgeven geen enkel probleem vinden (“dan is het er maar uit” of “even tanden poetsen en weer klaar”), maar ik houd het tien keer liever tegen dan dat ik het er uitgooi. Het resultaat was dat ik dagenlang groen en geel op bed lag met het zweet op mijn neus.
Extreme zwangerschapsmisselijkheid

Het werd pas echt vervelend toen ik het spugen niet meer kon tegenhouden. Ik was 7 weken zwanger, was inmiddels gestopt met werken en lag bijna alleen nog maar op bed of op de bank. Ik nam totale rust (zoals mijn huisarts me aanraadde), en had gelukkig ook de ruimte om die te nemen. Ik Googelde op mijn iPad naar tips tegen zwangerschapsmisselijkheid, en zag al gauw de term HG, of Hyperemesis Gravidarum langskomen. Websites met dat onderwerp klikte ik gauw weer weg. “Dat heb ik niet, ik eet tenminste nog!” Dat ik alleen broodjes kaas, diepvriespizza of chips lustte nam ik op de koop toe. Wel moest ik voor mezelf erkennen dat ik steeds meer moeite kreeg met drinken. Ik dronk met moeite anderhalve liter water per dag (terwijl ik voor mijn zwangerschap gemakkelijk 2 tot 3 liter water weg klokte). Ik probeerde verschillende middeltjes tegen misselijkheid, zoals kleine beetjes eten, gembertabletten en zelfs Sea Bands; niets hielp.

Ik belde mijn huisarts en legde de situatie uit. Ik had online gelezen dat er pilletjes waren die je veilig kon slikken tegen misselijkheid tegen de zwangerschap, Emesafene. Ik heb het medicijn niet bij naam genoemd, maar ging er eigenlijk vanuit dat dit zou zijn wat ik zou krijgen. Toen ik het doosje van de apotheek in handen kreeg bleek het een heel ander middel te zijn, met een flinke lijst aan bijwerkingen: Primperan. Hoewel ik na wat onderzoek online las dat veel vrouwen (vooral met HG) dit middel slikten wanneer Emesafene niet voldoende hielp, besloot ik al snel dat ik dit spul liever niet in mijn lijf wilde stoppen. Wat nu?
Medicijnen tegen het spugen

Hoewel ik mijn verloskundige nog niet had ontmoet, belde ik de praktijk wel op. Ik voelde me plotseling zo radeloos! Met het doosje in de hand legde ik uit dat ik erg veel last had van misselijkheid, maar dat het middel dat mijn huisarts had voorgeschreven me een onveilig gevoel gaf. Gelukkig reageerde mijn verloskundige heel begripvol, en drong ze er op aan om nogmaals om Emesafene te vragen. Wanneer mijn huisarts dit om wat voor reden dan ook niet wilde voorschrijven, zou ze me doorverwijzen naar een gynaecoloog die dat wel zou doen. Daarbij stelde ze me gerust over mijn eetpatroon. Mijn BMI was al aan de hoge kant, waardoor mijn kindje zonder problemen op mijn eigen reserves zou kunnen teren. “Zo lang je maar iets eet komt het goed; het is wel heel belangrijk dat je voldoende drinkt!”

Gelukkig kreeg ik de tweede keer wel Emesafene. Gek genoeg werd ik hier wel wat misselijker van, maar het zorgde er wel voor dat ik minder moest overgeven. Na een hoop geëxperimenteerMijn verhaal: Extreme zwangerschapsmisselijkheid of HG kwam ik uit op twee (in plaats van vier) tabletten per dag; één s’ochtends en één s’avonds. Helaas gaf ik alsnog dagelijks over. Met 9 weken spuugde drie tot tien keer per dag, en dronk ik met de grootste moeite iets meer dan een liter water. Inmiddels kon ik vieze geurtjes niet meer verdragen zonder over te geven: Ik liep door de keuken heen met ingehouden adem in de hoop de kleine beetjes eten die ik at binnen te houden. Inmiddels bestond mijn dieet exclusief uit beschuit met suiker en spa rood, met af en toe een biscuitje.

Dit is het moment dat ik steeds meer geestelijke bezwaren kreeg tegen mijn zwangerschapskwaal. Ik at voor mijn zwangerschap erg gezond (Ok ok, met een op een gegeven moment iets te royale toevoeging van lekkere dingen zoals Tony’s Chocolonely), en ik sportte graag. Inmiddels was ik zo zwak dat ik alleen kruipend de trap op kon. Mijn buikje werd, – ondanks dat ik van het eten onmogelijk kon aankomen – steeds ronder. Dit kon toch geen gezonde zwangerschap zijn? Ik moest vertrouwen op de wijze mensen om me heen die me er aan herinnerden dat alles goed zou komen, mits ik niet zou uitdrogen. Ik heb dan ook regelmatig mijn urine laten testen door de huisarts, die gelukkig keer op keer kon concluderen dat mijn ploeteren werd beloond; ik droogde niet uit.
Hyperemesis Gravidarum of HG

Rond deze tijd is mijn verloskundige mijn extreme zwangerschapsmisselijkheid gewoonweg HG gaan te noemen. Ik vond dat confronterend, maar ook wel een opluchting. Zo is er een heldere Nederlandse website (Stichting ZEHG) met daar op onder andere verhalen van lotgenoten. Mijn verloskundige bood zelfs aan om me in contact te brengen met andere vrouwen met HG bij haar praktijk; als ik daar behoefte aan had, kon ik dan ervaringen uitwisselen per e-mail. Ik heb er echter bewust voor gekozen om dat niet te doen. Behalve dat ik nauwelijks een e-mailtje kon schrijven (zelfs niet op bed met mijn tablet), wilde ik eigenlijk zo min mogelijk aan misselijk zijn en overgeven denken. Dat deed ik toch de hele dag al: “Ik moet nog een slokje drinken, anders kom ik nooit aan die liter water per dag”. “Ik voel dat ik zo moet spugen, maar als ik dat doe is al mijn moeite om te eten en drinken van de laatste uren voor niets geweest”. “Zou ik nu weer een hapje kunnen verdragen? Want als ik niets eet, moet ik alsnog spugen”. En de grootste zorg: “Als ik maar genoeg vocht binnenhoudt; anders moet ik met uitdrogingsverschijnselen naar het ziekenhuis”.

Ik heb me daarom vroeg in mijn zwangerschap voorgenomen me vooral te concentreren op mezelf. Dit klinkt (en is!) tegen-natuurlijk, zeker wanneer je bedenkt dat ik juist zo graag zwanger wilde worden. Hoewel ik al snel een boek over zwangerschap had besteld, heb ik dit het eerste trimester vrijwel niet ingekeken. Me verdiepen in de groei en de komst van mijn kindje terwijl ik er zelf zo slecht aan toe was, gaf eigenlijk alleen maar extra zorgen. Ik besloot blind te vertrouwen op mijn artsen, en er op te rekenen dat zolang het goed ging met mij, het ook goed met ons kindje zou gaan. Hoewel ik wekelijks op 24Baby keek wat er deze week met mij en mijn kindje zou gebeuren in de zwangerschap, heb ik zaken als namen, kinderkamertjes en babykleertjes gelaten voor wat het was.

De termijn-echo (die we met tien en een halve week kregen) was dan ook echt een verademing; op de monitor zagen we een prachtig, compleet en levendig baby’tje. Hoewel ik geen moment was vergeten dat ik zwanger was, maakte dit moment de zwangerschap voor mij echt en reëel. Ik was niet alleen “zwanger” van een portie ongeremde misselijkheid, maar ook van een kindje. Ons kindje!

Hoewel veel vrouwen grote last krijgen van psychische problemen met HG, heb ik hier gelukkig geen last van gehad. Overigens kan ik het me heel goed voorstellen waarom dit zo veel vrouwen overkomt. Ik had het voordeel dat ik kon stoppen met werken en complete rust kon nemen, maar wanneer je dat niet zomaar kan of al kinderen hebt, lijkt me dat een complete ramp. Er waren momenten dat ik mijn hoofd niet kon draaien zonder te spugen, laat staan als je genoodzaakt bent om je te concentreren op je werk, je voor het huishouden of de kinderen moet zorgen, of zelfs maar een zinnig gesprek moet voeren. Daarbij had ik door mijn kilo’tjes-te-veel voldoende reserves om deze periode van ziekte door te komen. Als je daarbij optelt dat ik veel steun en hulp heb gehad van mijn vriend en van mijn familie, en een uitstekende begeleiding heb gehad van mijn artsen (die me ook enorm gerust hebben gesteld over mijn gezondheid en die van de baby), denk ik dat ik een enorm goede fundering heb gehad om deze zwangerschapscomplicatie op te vangen.

Ik was door mijn verloskundige (en door de berichten over HG) er op voorbereid dat mijn misselijkheid zoals bij veel vrouwen niet zou afnemen rond de 12e week. Niets was minder waar; met elf en een halve week begon ik minder te spugen. Ik voelde me nog steeds hondsberoerd; het duurde zelfs een paar weken tot ik me begon te beseffen dat er toch wat verbetering was opgetreden. Voor ik het wist ging er zelfs een week voorbij dat ik helemaal niet over hoefde te geven! Ik durfde er bijna niet op te hopen. Zou mijn misselijkheid dan toch geleidelijk afnemen – in plaats van bij veel vrouwen in mijn situatie, aanhouden tot de 20e of zelfs de 40e week?
Licht aan de horizon

Nu ik dit schrijf ben ik inmiddels 15 weken zwanger. De stapjes zijn klein, maar gaan duidelijk de goede richting op. Langzaam maar zeker was ik in staat om wat gezondere dingen te eten, zonder te spugen. Zo begin ik mijn dag met een smoothie met melk en fruit, en eet ik tussen de middag vaak wat groentesoep. Aangezien ik verder nog moeite heb met warm eten is mijn dieet verder beperkt tot brood, hier en daar een salade en koude stukjes vlees. Maar toch ben ik dolgelukkig: Mijn voedingspatroon is niet meer ongezond te noemen!

Helaas moet ik nog vaak kokhalzen, vooral wanneer ik iets te laat ben met eten (een lege maag doet de misselijkheid geen goed!) of wanneer ik in de keuken een naar luchtje ruik. Gelukkig kan ik dat aardig onderdrukken. Ook lig ik vooral s’avonds nog groen en geel op bed: Elke dag is het weer een nieuwe uitdaging om “normale” voedingsmiddelen in mijn dieet te verwerken, en niet elk experiment valt goed uit. Ook slik ik nog steeds twee halve tabletten Emesafene per dag: Zonder is het nog steeds raak.

Maar ondanks dat ik nog steeds de hele dag misselijk ben, kan ik in de middag zowaar iets ondernemen. De eerste keer dat ik met mijn moeder (die me al weken hielp met het huishouden, en het brengen van hapjes die ik wél kon eten) op een terrasje zat om te lunchen, voelde ik me fantastisch. Ik voelde me eindelijk weer mezelf! En het was heerlijk om eindelijk weer een keertje buiten te zijn. Gisteren ging ik met de familie naar de dierentuin en hoewel ik regelmatig moest gaan zitten en wat moest eten, heb ik de hele middag rondgelopen. Aan de spierpijn de volgende dag kon ik pas echt merken hoe erg die 7 weken op bed me hebben verzwakt!
Een korte Q&A

Ben je veel afgevallen door de misselijkheid en het overgeven?
Gelukkig viel dat mee! Door het tekort aan eiwitten ben ik gegarandeerd een hoop spierkracht verloren (die ik daarvoor met het krachttrainen juist had opgebouwd). Hoewel ik op de weegschaal in deze periode zo’n 2 tot 3 kilo ben afgevallen, ben ik inmiddels weer op hetzelfde gewicht als voor ik ziek werd. Vooral het feit dat ik moest eten om het spugen tegen te gaan heeft daarbij denk ik geholpen. Er zijn geen dagen voorbij gegaan dat ik niets in mijn mond heb kunnen stoppen.

Hebben er mensen in je omgeving met onbegrip gereageerd?
Mijn directe familie (die we door de omstandigheden al in week 6 en 7 hebben verteld dat ik zwanger was) waren niet alleen begripvol, maar ook erg bezorgd. Helaas was er een zakelijk contact die mijn conditie eerst afdeed als “een gezonde ziekte”, en dat verschuivingen in de agenda daardoor niet nodig waren: Dat is niet een reactie waar je op zit te wachten als je met man en macht uit het ziekenhuis probeert te blijven! Verder waren er weinig mensen op de hoogte van mijn ziektebeeld tijdens de dagen dat ik het meest last had van misselijkheid.

Waren er middeltjes tegen misselijkheid die voor jou werkten?
Het medicijn Emesafene werkte tegen het spugen, maar niet tegen de misselijkheid. Verder heb ik gembertabletten en Sea Bands geprobeerd; deze werkten bij mij allebei niet. Voor een korte periode hebben kleine slokjes Coca Cola geholpen; op een gegeven moment was ik daar echter ook te misselijk voor.

Heb je tips voor andere mensen die ook last hebben van extreme zwangerschapsmisselijkheid of HG?
Vraag je arts en/of je verloskundige om advies! Zij kunnen je helpen en begeleiden, en eventueel medicijnen voorschrijven. Daarbij kunnen ze je geruststellen; iets dat mij echt door het hele gebeuren heeft heen gesleept!

Meer weten over HG? Neem een kijkje op de website van Stichting ZEHG, met daar op verhalen van patiënten, tips en advies.

Heb jij nu last, of heb jij last gehad van misselijkheid tijdens je zwangerschap? Deel je verhaal in de comments!