World Elephant Day: Bekijk olifanten op reis

Deze week was het “World Elephant Day”. Hoewel deze prachtige dieren nog steeds opgejaagd worden om hun ivoor, zijn er inmiddels veel initiatieven en wetten die olifanten in het wild beschermen. Hoewel ik zelf nog niet de kans heb gekregen om olifanten in het wild te zien, staat dit wel hoog op mijn bucket-list! Maar net als met het bekijken of zelfs knuffelen met wilde dieren op vakantie, heb ik hier wel wat vraagtekens aan verbonden. Daarom heb ik wat research gedaan voor World Elephant Day: Bekijk olifanten op reis.

Hoewel ik mezelf tijdens een reis liever in de natuur dan op het strand begeef, heb ik me pas tijdens mijn laatste grote rondreis echt geconfronteerd gevoeld met verhuld dierenleed. Ik heb vroeger met mijn ouders in Tsjechië wel eens een beer aan een ketting gezien, maar dat soort vreselijke zaken lijken inmiddels geschiedenis. Iedereen weet inmiddels dat een beer met een ring door zijn neus niet lief of grappig is, en dat je dat soort dieronvriendelijke, commerciële denkbeelden met dieren niet moet voeden door er geld voor te geven. Misschien is het naïef van me, maar ik stel bij dierenleed in het toerisme daarom nog steeds een kale beer voor met een ring door zijn neus. Niet een toeristisch bedrijf dat drommen met mensen trekt!

“Had ik dit maar niet gedaan…”

Dus, Costa Rica. Een land dat zich richt op allerlei vormen van eco-toerisme en healthy wholesome living. Misschien waren we zo verblind door de Pura Vida dat we het eerst niet zagen. Maar toen de paarden die ons door de jungle naar onze bestemming brachten steeds door hun benen zakten, hebben we de tijd genomen om de dieren eens goed te bekijken. Eén paard was kreupel maar ze hadden allemaal dikke knie- en enkelgewrichten, zaten onder de teken en waren ook nog eens erg mager. Daarbij waren de paarden en pony’s allemaal nors en schrikachtig, met hun oren in de nek. Als dierenliefhebbers hadden we meteen spijt dat we te paard door de jungle zijn gegaan, in plaats van met het busje. Slaafs sjokten de beesten terug naar de ranch terwijl wij met een dubbel gevoel staarden naar de prachtige waterval die voor ons opdoemde. Dit was niet OK. Maar ook, waarom hebben we dit niet meteen gezien?

Eenmaal thuisgekomen heb ik er een punt van gemaakt om het hotel, dat vooraf aan elke excursie een rit te paard aanbied, slecht maar goed onderbouwd te reviewen op toeristenwebsites. Het hotel zelf antwoordde dat de paarden nou eenmaal in een warm klimaat leven, en er niet uit kunnen zien als ‘Westerse’ paarden. Daarbij dat ze dagelijks premium-voer krijgen, gecontroleerd worden door een dierenarts en een uitstekende verzorging genieten. Sure, maak dat de kat wijs. Ik was namelijk niet de enige die me op deze websites tegen de slechte verzorging van de paarden en pony’s uitsprak. Wat me echter het meest verbaasde, is dat toeristen die dezelfde ranch hadden bezocht, er een punt van maakten om bewust tegengas te geven. Want “Het viel allemaal wel mee” en “Mijn paard zag er anders blij uit!” tot “Ja, het zijn nou eenmaal werkpaarden, wat maakt mij dat nou uit”.
Olifanten in het toerisme

Gelukkig hebben we later op onze reis nog een authentieke, kleinschalige ranch bezocht waar de paarden er kerngezond uitzagen. Daarbij waren ze in topconditie, reden enthousiast en hadden weinig aansporing nodig. Zo kan het dus ook. De realiteit is echter dat in armere landen waar veel geld in het toerisme omgaat, het uitbuiten van dieren een logisch gevolg is. Je kinderen naar school kunnen sturen, een koelkast kopen of zelfs überhaupt eten op tafel zetten heeft dan vaak de prioriteit over de gezondheid van het dier waar je geld aan verdiend.

Wat heeft dit allemaal te maken met olifanten? Alles, want het principe dat ik zojuist beschreef is hetzelfde. Daarbij zijn olifanten dieren als geen ander. Een aantal feitjes:

Olifanten zijn en blijven wilde dieren

Het berijden van olifanten wordt vaak vergeleken met het berijden van een paard of ezel. Deze, en andere trekdieren, worden echter in gevangenschap gefokt en worden daardoor tam. Omdat olifanten zich slecht voortplanten in gevangenschap worden veruit de meeste olifanten die worden ingezet als rijdieren al jong in het wild gevangen. Ook olifanten die bij uitzondering in gevangenschap worden geboren hebben nog steeds de instincten van hun wilde voorouders.

Olifanten worden hardhandig tam gemaakt

Door de grootte en de kracht van olifanten en hun wilde natuur, gaat het tam maken van de dieren er hardhandig aan toe. De oorspronkelijk uit India en Thailand stammende phajaan is een veelgebruikte methode om de wil van een olifant te breken. Kleine olifantjes worden weken achter elkaar vastgebonden zodat ze zich niet kunnen bewegen. Tegenstand wordt afgeleerd door water, eten en slaap te ontzeggen, en zij worden met hete poken en haken compleet aan hun nieuwe meesters onderworpen. Deze martelwerktuigen worden de rest van hun leven ingezet om de olifanten te laten gehoorzamen; dezelfde haken en speren worden gebruikt om de olifant te laten knielen, staan of kunstjes te laten doen.

Een olifant is fysiek niet geschikt als rijdier

Hoewel een traditionele mahout een olifant gebruikt om vrachten te slepen, zit hij altijd op de schouders van een olifant. Het toerisme maakt echter gebruik van grote draagstoelen die op de rug worden gebonden, waar meerdere mensen in worden vervoerd. Hoewel een olifant groot is kan de ruggengraat van het dier dit niet aan, waardoor deze snel doorzakt. Daarbij ontstaan er grote schaafwonden door de onhandige draagstoelen die geen tijd krijgen om te helen.

Door de toenemende industrialisering in landen worden originele olifantendrijvers of mahouts langzaam overbodig. Maar zolang er vanuit het toerisme vraag is naar het berijden van olifanten, wordt het vangen en ‘geestelijk breken’ van deze dieren voortgezet. Hoewel olifanten uit het toerisme en uit de houtkap-industrie inmiddels steeds meer in speciale reservaten worden opgevangen, worden hier ook wel eens vraagtekens achter geplaatst: Hoewel de dieren niet meer worden bereden moeten de olifanten in sommige gevallen alsnog kunstjes doen voor de bezoekers, worden zij alleen gevoerd in het bijzijn van toeristen en is ook het wassen voor de dieren een geforceerde bezigheid. Wanneer je een olifanten reservaat op vakantie wilt bezoeken, is het dus wijs om even te googelen of zij zich écht inzetten voor het welzijn van de dieren, in plaats van dat zij de dieren opnieuw inzetten voor een toeristische attractie.

Waar zou ik dan wél olifanten op reis willen zien?

Ik heb een lijstje gemaakt van reizen die ik graag zou willen maken, waarop je olifanten op een diervriendelijke manier kunt bekijken of ontmoeten! Ik heb hier specifiek gekeken naar reizen van Tenzing Travel. Dit is één van mijn favoriete reisbureau’s (ik was er ook vol lof over tijdens mijn reis naar Costa Rica) die niet alleen groepsrondreizen, maar ook individuele rondreizen aanbiedt. Daarbij geven ze ook persoonlijk reisadvies bij je thuis; op die manier kun je gemakkelijk je reis plannen!

Ad Blocker Detected

Onze website wordt mogelijk gemaakt door online advertenties weer te geven aan onze bezoekers. Overweeg alstublieft ons te ondersteunen door uw advertentieblokkering uit te schakelen.

Refresh